Tứ Hợp Viện Là Gì? Lịch Sử, Ý Nghĩa, Đặc Điểm Kiến Trúc

Vậy tứ hợp viện là gì? Đặc điểm kiến trúc của chúng ra sao? Nhân bài viết sau đây, hãy cùng Xây Dựng An Phúc Khang đi tìm hiểu chi tiết hơn về loại kiến trúc này nhé.

Tứ hợp viện là gì?

Tứ hợp viện hay tứ hợp phòng, nhà tứ gian là phong cách nhà cấp 4 kiểu Trung Quốc. Đây là mẫu nhà cổ có bố cục xây bao quanh một sân vườn theo bốn hướng Đông - Tây - Nam - Bắc. Chi tiết như sau:

+ Nhà chính tọa Bắc hướng Nam;

+ Nhà đối diện với nhà chính, hay còn gọi là “đảo tọa”;

+ Nhà ngang hai hướng Đông - Tây.

Để hiểu rõ hơn về tứ hợp viện là gì? Chắc chắn chúng ta không thể bỏ qua lịch sử hình thành và phát triển của phong cách này. Quay trở lại Trung Quốc vào 3000 năm trước thuộc thời Tây Chu, xây nhà kiểu tứ hợp viện xuất hiện. 

Bước sang thời Hán, phong cách và các mẫu nhà tứ hợp viện có sự phát triển và chịu ảnh hưởng lớn của thuyết phong thủy ngũ hành âm dương.

Đến thời Đường, thiết kế tứ hợp viện kế thừa truyền thống Đông Hán, Tây Hán và truyền sang thời Tống, Nguyên với bố cục trước hẹp sau rộng. Và phong cách này đạt "đỉnh" vào thời Nguyên. Bước sang thời nhà Minh - Thanh, tứ hợp viện có thiết kế độc đáo hơn, khá cầu kỳ.

Một số ưu điểm của nhà tứ hợp viện

Ưu điểm của tứ hợp viện là gì? Tứ hợp viện có nhiều ưu điểm khác nhau nên loại hình kiến trúc này rất được ưa chuộng, cụ thể:

+ Có sự rộng rãi và tối đa diện tích nhờ thiết kế theo hình vuông hoặc chữ nhật;

+ Tạo không gian riêng tư cho các thành viên trong gia đình;

+ Diện tích lớn nên dù 3 thế hệ sống chung với nhau vẫn đảm bảo có sự tách biệt giữa các nhà;

+ Mỗi viện đều có thể trang trí khác nhau tùy vào sở thích của mỗi thành viên nhưng vẫn đảm bảo được sự thống nhất cho tổng thể;

+ Khoảng sân vườn rộng.

Đặc điểm nổi bật của kiến trúc tứ hợp viện

Với sự sáng tạo và ưu tú trong thiết kế, tứ hợp viện giúp giải quyết nhanh gọn các vấn đề về thời tiết của 4 mùa. Không những vậy, chúng còn sở hữu những đặc điểm nổi bật sau.

1. Hình dáng và phân loại

Tứ hợp viện là khuôn viên hình vuông hoặc hình chữ nhật có bố cục xây dựng bao quanh sân vườn theo các hướng Đông - Tây - Nam - Bắc. Thiết kế nhà theo phong cách này cần đảm bảo 4 mặt tường bao quanh một sân vườn.

Có các loại tứ hợp viện sau:

+ Tứ hợp viện 1 sân (dạng tượng hình chữ khẩu 口);

+ Tứ hợp viện 2 sân (dạng tượng hình chữ nhật 日);

+ Tứ hợp viện 3 sân (dạng tượng hình chữ mục 目).

Trong một tứ hợp viện, nhất tiến là dãy nhà có cửa ra vào, nhị tiến là sảnh, tam tiến là phòng ngủ hoặc nhà trong - không gian hoạt động của gia quyến, nữ giới, người thường không được tùy tiện tiến vào.

Thực tế, khi đi tìm hiểu tứ hợp viện là gì, chúng ta đều biết loại kiến trúc này có nhiều kiểu nhà khác nhau, nhưng phổ biến và tiêu biểu nhất không thể không kể đến tứ hợp viện Bắc Kinh. Mẫu nhà này có hình dạng vuông vắn, sắp xếp ngăn nắp, phía Bắc là chính phòng, phía nam là "đảo tọa", hai bên Đông - Tây là "sương phòng".

2. Ngoại thất chung của tứ hợp viện

Nhìn từ trên xuống, tứ hợp viện giống như một chiếc hộp lớn do 4 chiếc hộp nhỏ ghép thành vô cùng vuông vức. Kiến trúc này chỉ xây từ 1 đến 2 tầng, mái nhà đa dạng từ đơn giản đến uốn cong mềm mại.

Tất cả các ngôi nhà nằm trong tứ hợp viện đều có bậc tam cấp đi đến tiền sảnh, hành lang nối các khu trong tứ hợp viện nối với nhau theo bốn phía bao quanh khoảng sân giữa.

Cửa chính được xem là "bộ mặt" đại diện cho gia chủ, thể hiện sự giàu có và quy mô của gia môn đó. Cổng chính luôn có quy mô lớn, thậm chí được bày trí thêm sư tử đá, nghê đá...

Cửa thùy hoa có đặc điểm nổi bật là cột trụ lơ lửng không chạm đất, phía trên được khắc chạm hoa tinh xảo đến từng chi tiết, các họa tiết tiêu biểu gồm đài hoa, chuỗi hạt hoa sen...

Nói chung, xét trên tổng thể nhà tứ hợp viện theo đuổi sự hài hòa, thanh bình, yên tĩnh. Xét về phong thủy, những người sống trong ngôi nhà này sẽ luôn được cung cấp dưỡng khí có lợi, an thân lập nghiệp.

3. Bố cục và công năng

Bố cục của tứ hợp viên ngay ngắn, thể hiện triết lý "trời tròn đất vuông" trong văn hóa truyền thống của Trung Hoa. Các gian nhà được vây quanh bởi tường vây kiểu kiến trúc đóng kín mở ra duy nhất ở góc Đông Nam - đúng vị trí tốn trong bát quái.

Tứ hợp viện nhỏ chỉ có nhị tiến nhất viện, trong khi tứ hợp viện lớn có thể có tam tiến nhị viện hoặc tứ tiến tam viện. Bên cạnh đó, cũng có thể xây song song hai tứ hợp viện kết nối với nhau thành một khối.

Tứ hợp viện nhỏ sẽ sở hữu 13 gian phòng, tứ hợp viện nhị tiến nhất viện hoặc tam tiến nhị viện có thể gồm 25 - 40 gian phòng.

4. Khoảng sân giữa

Khoảng sân giữa của tứ hợp viện là nơi quan trọng không kém gì chính viện. Tùy vào số lượng khoảng sân chính mà khoảng sân của tứ hợp viện có cách gọi khác nhau.

+ Nhà có 1 sân gọi là nhất tiến tứ hợp viện;

+ Nhà có 2 sân gọi là lưỡng tiến tứ hợp viện;

+ Nhà có 3 sân gọi là tam tiến tứ hợp viện...

Thời Thanh có câu: “Nhà mát, chậu nuôi cá, cây lựu, lão gia, chó béo, a hoàn béo” dùng để mô tả về tứ hợp viện. Chậu cá là thứ đặc biệt nhất được đặt trong sân của nhà tứ hợp viện, tiếp đến các xây cối xung quanh tạo sự râm mát, không khí mát mẻ cho sân.

XEM NGAY: Diện Tích Xây Dựng Là Gì? Các Loại Diện Tích, Cách Tính

Hy vọng qua bài viết này, bạn đã biết được tứ hợp viện là gì? Ưu điểm và đặc điểm kiến trúc ra sao? Nếu còn bất kỳ thắc mắc nào, bạn có thể liên hệ ngay với Xây Dựng An Phúc Khang ngay hôm nay để nhận hỗ trợ tốt nhất nhé.